Quliyev E.E.¹, Qasımov E.E.^1,2, Talıbov M.İ.¹, Qasımov E.Ş.¹

¹ “Azərqold”QSC, Azərbaycan, AZ1004, Bakı, Mikayıl Müşfiq küç., 2H: e.guliyev@azergold.az, emil.e.gasimov@azergold.az,

m.talibov@azergold.az, elbrus.gasimov@azergold.az

² Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti, Azərbaycan, AZ1010, Bakı, Azadlıq prospekti, 34: gasimov.emil@asoiu.edu.az

DOI: 10.35714/ggistrat20260100023

Xülasə. Söyüdlü (Zod) qızıl yatağı Kiçik Qafqazın əsas qızıl yataqlarından biridir. Bu tədqiqat yatağın geoloji quruluşuna, minerallaşmış cisimlərin fəzavi paylanmasına, eləcə də filizləşmənin lokallaşmasına nəzarət edən əsas struktur və hidrotermal amillərə həsr olunmuşdur. Tədqiqatda qrafik interpretasiyaya xüsusi diqqət yetirilmişdir, çünki filiz cisimlərinin həndəsəsi və onların qırılma sistemləri, dayklar və hidrotermal dəyişmə zonaları ilə fəzavi əlaqəsi minerallaşma qanunauyğunluqlarının anlaşılması üçün əsas sübut bazasını təşkil edir. Yataq Göyçə-Həkəri geostruktur zonasının Qaramanlı–Zod–Söyüdlü antiklinal strukturunun mərkəzi və cənub-şərq hissəsində yerləşir və Kiçik Qafqazın ofiolit sahəsinə aiddir. Filiz sahəsi qabbro və ultraəsasi süxurlar, riodasit daykaları, həmçinin şimal–cənub, şimal-qərb–cənub-şərq və şimal-şərq–cənub-qərb istiqamətli mürəkkəb qırılma sistemi ilə xarakterizə olunur. Qrafik materiallar göstərir ki, minerallaşma məhdud sayda əsas filiz cismində cəmlənmişdir və aydın tektonik çərçivəyə tabedir. Hidrotermal dəyişmə əsasən əvvəlcədən mövcud olmuş struktur pozulmaları boyunca inkişaf etmiş kvars-karbonat və talk-karbonat assosiasiyaları ilə təmsil olunur. Struktur nizamlılıq, filiz cisimlərinin konsentrasiyası və dəyişmə zonalarının dəyişkənliyi üzrə kəmiyyət göstəriciləri Söyüdlü yatağının struktur nəzarətli hidrotermal qızıl sistemi kimi şərhini dəstəkləyir. Yerləşmə sxemi, filiz cisimlərinin paylanma xəritəsi, izometrik diaqram və üçölçülü görünüşlərin birgə təhlili təsdiq edir ki, bu yataq Kiçik Qafqazda struktur nəzarətli qızıl minerallaşmasının anlaşılması üçün mühüm geoloji model kimi qiymətləndirilə bilər.

Açar sözlər: Söyüdlü (Zod), qızıl yatağı, Kiçik Qafqaz, struktur nəzarət, hidrotermal dəyişmə, filiz cisimləri, geoloji interpretasiya

ƏDABİYYƏT

Ализаде А.А., Алиюлла Х., Бабаев Ш.А., Мамедова Л.Д., Мамедов Н.А., Шыхлинский С.А., Гасанов Т.Аб. Региональная стратиграфическая схема палеогена Азербайджана. Элм, Баку, 1989, 312 с.

Баба-заде В.М. Проблема офиолитов Севано-Кара­бах­ской зоны (Малый Кавказ). Ученые записки Азербайджанского государственного университета (АГУ). Серия геолого-географических наук, № 3, 1974, с. 3-13.

Баба-заде В.М., Малютин Р.С. Структурно-текс­турные особенности хромитовых руд офиолитовой полосы Азербайджанской части малого Кавказа. Ученые записки Азербайджанского государственного университета (АГУ). Серия геолого-геогра­фических наук, № 5, 1967, с. 82-86.

Бабазаде В.М., Абдуллаева Ш.Ф. Благороднометалльные рудно-магматические системы. Баку: Издательство Бакинского университета, 2012, 276 с.

Баба-заде В.М., Кекелия С.А., Абдуллаева Ш.Ф., Кекелия М.А. Золотосодержащие сульфидные месторождения островодужных палеосистем, их металлогенические особенности и условия геодинамического развития (на примере альпид малого Кавказа). Издательство “CBS”, Баку, 2015. 400 с.

Гасанов Т.А. Офиолиты Малого Кавказа. Недра, Москва, 1985, 240 с.

Мамедов А.А., Мусаев Ш.Д., Пошивайло Я.Г., Федотов Г.С. Геоинформационное обеспечение геологоразведки месторождений руд цветных металлов. Материалы международной конференции ИнтерКарто. ИнтерГИС, Т. 26, Ч. 2, 2020, с. 120-136, https://doi.org/10.35595/2414-9179-2020-2-26-120-136.

Шихалибейли Э.Ш. Геологическое строение и история тектонического развития восточной части Малого Кавказа (в пределах Азербайджана). Т. 1. Стратиграфия мезокайнозойских отложений. Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, Баку, 1964, 307 с.

Шихалибейли Э.Ш. Геологическое строение и история тектонического развития восточной части Малого Кавказа (в пределах Азербайджана). Т. 2. Тектоническая структура и магматизм. Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, Баку, 1966, 263 с.

Abedi M. Distance Measures in Mineral Potential Mapping: Squared L2, Shannon and Combination Families. Geopersia, Vol. 11, No. 2, 2021, pp. 245-261, https://doi.org/10.22059/geope.2020.306387.648564.

Journel A.G., Huijbregts C.J. Mining Geostatistics. Academic Press, London, 1978, 600 p.

Sinclair A.J., Blackwell G.H. Applied Mineral Inventory Estimation. Cambridge University Press, Cambridge, 2002, 381 p.

Shannon C.E. A Mathematical Theory of Communication. Bell System Technical Journal, Vol. 27, 1948, pp. 379-423, 623-656.